Vriendschap en eenzaamheid
Waarom voel ik me eenzaam terwijl ik niet alleen ben?
Die verjaardag waar je de hele avond meelachte en je toch buiten de groep voelde. Waar dat gevoel vandaan komt, en wat helpt.
Hoeveel vrienden is normaal?
Tool, 3 minuten
De meeste volwassenen hebben 3 tot 5 mensen die ze bellen als het echt misgaat, en zo’n 15 met wie ze nauw contact houden. Daaromheen liggen kringen van ongeveer 50 en 150 mensen. Teken hieronder je eigen kringen en kijk hoe ze zich verhouden tot die van anderen.
- Deze maand gezien
- Eén streepje per persoon in kring 3 en 4
- Lege plekken tot het gebruikelijke aantal
Je naaste mensen
Wat je invult, blijft op je eigen telefoon of computer.
Typ een naam of initialen, hooguit 12 letters, of laat het vak leeg en kies Toevoegen.
Deze kring zit vol in de tekening.
Deze kring zit vol in de tekening.
De wijdere kringen
Een ruwe schatting is goed genoeg.
Deze maand
Wie van hen heb je sinds het begin van de maand echt gezien? Vink ze aan.
Zet eerst iemand in kring 1 of 2.
Wat die vier kringen zijn
Als onderzoekers tellen wie er in iemands leven zit, komen ze steeds dezelfde lagen tegen. Een heel klein groepje van 3 tot 5 mensen bij wie je aanklopt als alles misloopt. Daaromheen zo’n 15 mensen met wie je een speciale band hebt en die je meestal minstens eens per maand spreekt.1 Verder naar buiten zitten ongeveer 50 goede vrienden en zo’n 150 mensen van wie je de naam en het verhaal kent.2
Elke kring is ongeveer drie keer zo groot als de kring erbinnen. De getallen tellen op: met 15 bedoelen onderzoekers je 5 naasten plus ongeveer 10 anderen.
Dat beroemde getal 150 staat minder vast dan je zou denken
Het getal 150 komt uit een vergelijking tussen hersenomvang en groepsgrootte bij apen. Toen onderzoekers in Stockholm die berekening overdeden met nieuwere gegevens, kon het antwoord voor mensen alles zijn tussen ongeveer 2 en ruim 500 mensen.3 Ook in belgegevens zie je kringen terug, maar vooral de middelste verschillen sterk per persoon.4 Zie de kringen dus als een ruwe schets van hoe nabijheid naar buiten toe afneemt, en geen enkel getal als iets wat je moet halen.
Hoeveel vrienden hebben mensen gemiddeld?
Bijna de helft van de Amerikaanse volwassenen zei in 2021 drie goede vrienden of minder te hebben. Dat bleek uit een onderzoek onder ruim 2.000 mensen. Ongeveer 1 op de 8 had er geen enkele, terwijl dat in 1990 nog ongeveer 1 op de 33 was.5 Heb je zelf drie goede vrienden of minder, dan zit je dus in hetzelfde schuitje als ongeveer de helft van de volwassenen.
In Nederland hebben bijna 9 op de 10 mensen tussen 15 en 35 elke week contact met vrienden, en bij 65-plussers ongeveer 2 op de 3 mensen.6 Wat vaak meer uitmaakt dan het aantal, is hoe vaak je de mensen uit je eerste twee kringen echt ziet.
Waarom elkaar zien zo veel uitmaakt
Britse onderzoekers volgden anderhalf jaar lang jongeren die net van school kwamen en het huis uit gingen om te studeren. Vrienden die ze minder vaak zagen, schoven in die tijd naar buiten. Familie bleef veel beter op zijn plek, ook bij weinig contact. Iemand in kring 2 die je al een halfjaar niet hebt gesproken, schuift dus misschien al richting kring 3, verder van het midden.7
Hoeveel echte vrienden heb je nodig, en hoe lang duurt het?
Een vast aantal dat je nodig hebt, bestaat niet. Wel weten we hoeveel tijd het kost. In de onderzoeken van Jeffrey Hall voelde iemand na zo’n 50 uur samen als een losse vriend, na zo’n 90 uur in totaal als een echte vriend en na meer dan 200 uur als een hechte vriend. Samen iets leuks doen telde zwaarder dan naast elkaar werken.8
Voor een nieuwe hechte vriend heb je dus heel wat avonden nodig. Bij één avond per maand duurt dat jaren. Spreek je elke week een avond af om te sporten of te eten, dan ben je ruim een jaar verder.
Gepubliceerd op 23 oktober 2026.
Bronnen (8)
- Zhou, W.-X., Sornette, D., Hill, R. A., en Dunbar, R. I. M. (2005). Discrete hierarchical organization of social group sizes. Proceedings of the Royal Society B, 272, 439-444. Netwerken vallen uiteen in lagen van ongeveer 3-5, 9-15 en 30-45 mensen; de tweede laag spreek je meestal minstens maandelijks. Lees het onderzoek Terug naar de tekst
- Dunbar, R. I. M. (2018). The anatomy of friendship. Trends in Cognitive Sciences, 22(1), 32-51. Overzicht van de lagen van ongeveer 5, 15, 50 en 150. Lees het onderzoek Terug naar de tekst
- Lindenfors, P., Wartel, A., en Lind, J. (2021). “Dunbar’s number” deconstructed. Biology Letters, 17, 20210158. Gemiddelde schattingen van 16-109 mensen, met marges van 2-520. Lees het onderzoek Terug naar de tekst
- Mac Carron, P., Kaski, K., en Dunbar, R. (2016). Calling Dunbar’s numbers. Social Networks, 47, 151-155. Belpatronen laten lagen zien; de binnenste en buitenste passen bij eerder onderzoek, de middelste lopen sterk uiteen. arxiv.org Terug naar de tekst
- Cox, D. A. (2021). The state of American friendship: change, challenges, and loss. Survey Center on American Life. 2.019 Amerikaanse volwassenen in mei 2021; 49 procent had drie of minder goede vrienden, 12 procent geen, tegen 3 procent in 1990. www.americansurveycenter.org Terug naar de tekst
- CBS (2023). Bijna 70 procent van ouderen heeft minstens elke week contact met de buren. Cijfers over 2022: 88 procent van de 15- tot 35-jarigen had minstens wekelijks contact met vrienden, bij 65-plussers 67 procent. www.cbs.nl Terug naar de tekst
- Roberts, S. G. B., en Dunbar, R. I. M. (2011). The costs of family and friends: an 18-month longitudinal study of relationship maintenance and decay. Evolution and Human Behavior, 32(3), 186-197. Vriendschappen koelden af als het contact minder werd, familiebanden veel minder. Lees het onderzoek Terug naar de tekst
- Hall, J. A. (2019). How many hours does it take to make a friend? Journal of Social and Personal Relationships, 36(4), 1278-1296. Volwassenen die net verhuisd waren en nieuwe studenten; ongeveer 50, 90 en meer dan 200 uur in totaal per stap. Lees het onderzoek Terug naar de tekst
Wat veranderde er in je leven toen een van je kringen kleiner werd?
Forum: Vriendschap en eenzaamheid. Bekijk op het forum
Je reactie is opgeslagen
Voorlopig kun alleen jij hem zien. Wil je hem openbaar maken? Vul een gebruikersnaam en je e-mailadres in. Je e-mailadres laten we nooit zien, en je krijgt een link om te bevestigen.
Meer hierover
Relaties
Eenzaam naast je partner?
Jullie delen een bed, een agenda en een koelkast, en toch voel je je sommige avonden alleen. Waar dat vandaan komt, en hoe je het zegt zonder verwijt.
Persoonlijkheid en zelfbeeld
Ben ik egoïstisch?
Praat je mensen weleens naar de mond, neem je het niet zo nauw, hou je van luxe of wil je graag gezien worden? 40 korte vragen, zo’n 7 minuten. Je krijgt een uitslag voor elk van de vier kanten.
Persoonlijkheid en zelfbeeld
Zeg je ja omdat je het meent?
Twaalf gewone momenten waarop iemand iets van je vraagt, van je werk tot de groepsapp. Je ziet per situatie hoe vaak je ja zei en het ook meende. Je antwoorden worden nergens bewaard.