Zeg je ja omdat je het meent?

12 vragen, ongeveer 3 minuten

Twaalf momenten op je werk, met je partner, in de familie, met vrienden en met onbekenden. Bij elk moment kies je wat je zou doen. Je zegt ja en meent het, je zegt ja maar bedoelt nee, of je zegt nee en stelt iets anders voor. Daarna zie je per situatie hoe vaak je elk antwoord koos.

Een man draagt een verhuisdoos de stoep af terwijl een vriendin de weg wijst
Over deze afbeelding

Of begin meteen met de eerste vraag

Op je werk

Een collega komt naast je bureau staan. Of je even mee wilt denken, vijf minuutjes. Je weet dat het een uur wordt, en je eigen deadline is morgen.

Kies wat je in het echt zou doen. Geen partner of geen zus? Denk dan aan iemand die het dichtst in de buurt komt.

Over deze test

Deze twaalf momenten hebben we zelf bedacht en nooit bij een grote groep uitgeprobeerd. Er is dus niets om je antwoorden mee te vergelijken, en daarom krijg je ze terug zoals ze zijn, zonder score. Per situatie gaat het om twee of drie momenten, dus één ander antwoord verandert het beeld al. Waarom je ja zei, zie je hier ook niet: uit vriendelijkheid, uit gewoonte of om gedoe te vermijden. En op een scherm heb je alle tijd om te kiezen, terwijl in het echt iemand voor je neus op een antwoord wacht.

Waarom nee zeggen zo zwaar voelt

Mensen houden de hele tijd ongemerkt bij hoe geaccepteerd ze zich voelen door anderen. Voelen we ons minder geaccepteerd, dan zakt ook ons gevoel over onszelf.1 Misschien komt een ja daarom zo makkelijk. Het voelt op dat moment veilig.

Anderen zeggen vaker ja dan je denkt

Onderzoekers lieten mensen aan voorbijgangers iets vragen, zoals een vragenlijst invullen of even hun telefoon lenen. Bij elkaar ging het om meer dan 14.000 vreemden. De vragers kregen ongeveer twee keer zo vaak ja als ze vooraf hadden gedacht. Ze zagen over het hoofd hoe ongemakkelijk het is om nee te zeggen.2

Dat ongemak is precies wat je voelt als een collega naast je bureau om vijf minuutjes vraagt.

Een afgeslagen uitnodiging valt meestal mee

Wie een uitnodiging afslaat, denkt vaak dat de ander boos of teleurgesteld wordt en hem de volgende keer niet meer vraagt. In onderzoek nam de ander het afzeggen veel minder zwaar op dan degene die afzegde had verwacht.3

Waar begin je?

Neem de situatie waarin je het vaakst ja zei zonder het te menen, en kies daar het kleinste moment, zoals de ober of de groepsapp. Probeer daar één keer iets kleiners aan te bieden dan een volmondig ja, bijvoorbeeld morgen bellen in plaats van nu. Let daarna op wat er gebeurt, en vergelijk dat met wat je vooraf verwachtte.

Bronnen (4)
  1. Leary, M. R., en Baumeister, R. F. (2000). The nature and function of self-esteem: Sociometer theory. Advances in Experimental Social Psychology, 32, 1-62. Lees het onderzoek Terug naar de tekst
  2. Bohns, V. K. (2016). (Mis)understanding our influence over others: A review of the underestimation-of-compliance effect. Current Directions in Psychological Science, 25(2), 119-123. Lees het onderzoek Terug naar de tekst
  3. Givi, J., en Kirk, C. P. (2024). Saying no: The negative ramifications from invitation declines are less severe than we think. Journal of Personality and Social Psychology, 126(6), 1103-1115. Lees het onderzoek Terug naar de tekst
  4. De momenten in deze oefening zijn van Mind the Signs en komen niet uit een bestaande vragenlijst. Daarom is er ook geen vergelijkingsgroep.

Bij welk moment uit de lijst dacht je meteen aan iemand?

Forum: Persoonlijkheid en zelfbeeld. Bekijk op het forum

Anoniem, onder een naam die je zelf kiest

Geen wachtwoord nodig. Openbaar zodra je je e-mailadres bevestigt en wij even hebben gekeken. Door te plaatsen ga je akkoord met onze privacyvoorwaarden.

Een hand legt een dikke stapel prints op een bureau, naast een mok en een banaan

Persoonlijkheid en zelfbeeld

Waarom zeg je steeds ja terwijl je nee bedoelt?

Zeg je steeds ja terwijl je nee bedoelt? Ongeveer 3 op de 4 mensen namen weleens een uitnodiging aan waar ze geen zin in hadden. Zo zeg je vaker nee.

9 min. leestijd

Een hand pakt een stuk taart van een feesttafel

Persoonlijkheid en zelfbeeld

Ben ik egoïstisch?

Praat je mensen weleens naar de mond, neem je het niet zo nauw, hou je van luxe of wil je graag gezien worden? 40 korte vragen, zo’n 7 minuten. Je krijgt een uitslag voor elk van de vier kanten.

Test, 40 vragen

Vrienden praten en lachen in een kleine, volle keuken op een huisfeestje

Persoonlijkheid en zelfbeeld

Ben je introvert of extravert?

Waarom een gezellige avond je een paar uur later toch moe maakt, en 24 korte vragen over hoe graag jij tussen mensen bent.

Test, 24 vragen

Een groep vrienden wandelt in de avondzon over een boulevard aan zee

Relaties

Ben ik een narcist?

Iemand noemde je midden in een ruzie een narcist, en sindsdien kijk je anders naar jezelf. Waar de stoornis om draait, en waar je bij jezelf op kunt letten.

7 min. leestijd

Vijf vrienden en een hond op picknickkleden in het park op een zomeravond

Vriendschap en eenzaamheid

Hoeveel vrienden is normaal?

Wie bel je als eerste als alles misgaat, en wie zie je alleen op verjaardagen? Zet namen in kringen en kijk hoe die van jou eruitzien.

Tool, 3 minuten

Een telefoon op verfrommelde roze lakens, bij daglicht

Angst en somberheid

Pieker ik te veel?

Blijven fouten en twijfels lang in je hoofd hangen? Beantwoord elf korte vragen en zie meteen waar je uitkomt vergeleken met anderen.

Test, 11 vragen

Onderwerpen

Zoeken

Onderwerpen

Taal

Deze pagina in