Zelfbeeld test

Wat is eigenwaarde eigenlijk?

Deze tien zinnen gaan over één ding: hoe je in het algemeen naar jezelf kijkt. Vind je jezelf de moeite waard, zie je goede kanten aan jezelf, ben je tevreden met wie je bent? Psychologen noemen dat eigenwaarde. In het dagelijks leven heet het meestal je zelfbeeld. Iedereen heeft er een, ergens tussen veel twijfel en veel tevredenheid.

Je uitslag is een momentopname van hoe je nu over jezelf denkt. Hij zegt niet waarom je staat waar je staat: een zware maand en jaren van twijfel kunnen dezelfde uitslag geven. En iemand die je goed kent, ziet dingen die geen tien zinnen zien.

Waarom voel je je de ene week minder waard dan de andere?

Volgens psycholoog Mark Leary werkt je gevoel over jezelf als een soort meter: hij laat zien hoeveel je volgens jezelf meetelt bij anderen. Merk je dat mensen je minder zien zitten, dan zakt de naald. Dat zet je aan om het weer goed te maken met de mensen om je heen.¹

Leary denkt dat mensen die meter in de loop van de evolutie hebben meegekregen.¹ Erbij horen is voor mensen een basisbehoefte, en wie er lang niet bij hoort, heeft daar op allerlei manieren last van.² Het is een idee dat veel onderzoek goed verklaart, geen vaststaand feit.

In het dagelijks leven zie je dat terug. Een avond waarop niemand iets terugstuurt in de groepsapp kan je een stukje laten zakken, een vriend die zegt dat hij je gemist heeft tilt je weer op. Toch verschuift je zelfbeeld meestal niet ver. Vullen mensen deze tien zinnen na een tijdje opnieuw in, dan komen de meesten bijna op dezelfde plek uit.³

Hoog scoren is niet het hele verhaal

Een hoog zelfbeeld voelt fijn, en wie hoog scoort, voelt zich meestal ook gelukkiger. Maar een grote overzichtsstudie vond geen bewijs dat het je vanzelf beter maakt op school of in je relaties. Mensen die hoog scoren, denken bovendien vaak dat ze aardiger overkomen dan anderen vinden. In de groep met hoge scores zitten mensen die zichzelf eerlijk accepteren, maar ook mensen die vooral stoer doen.⁴

Met wie je vergeleken wordt

Vijf van de tien zinnen zijn negatief gesteld, zoals “Soms denk ik dat ik helemaal niet deug”. Op zulke zinnen antwoorden mensen net iets anders dan op de positieve, ook als ze over hetzelfde gaan.^{5, 6} Je uitslag is dus een goede schatting. Een punt meer of minder zegt weinig.

In een grote studie vulden mensen in 53 landen dezelfde tien zinnen in. In elk van die landen lag het gemiddelde boven het midden van de schaal.⁵

Omdat zoveel mensen in de bovenste helft zitten, liggen de scores daar dicht op elkaar. Een klein verschil zegt daar weinig.⁵

Je wordt vergeleken met 442 Vlamingen van 15 tot 82 jaar, gemiddeld 36, die precies deze zinnen invulden. Twee op de drie van hen waren vrouw. Mannen scoorden er gemiddeld iets hoger dan vrouwen, en ouderen iets hoger dan jongeren.⁶ Voor iemand in Nederland klopt die vergelijking redelijk, maar niet precies: in een groep Nederlandse studenten lag het gemiddelde iets hoger.⁵